|
Een verkenning van
Genesis en het leven van Abraham Aantekeningen bij de
bijbelstudieserie over Abraham in Lunteren |
|
||||
|
|
|
||||
|
1. Inleiding Genesis Bijbelstudie doen vanuit een
historisch boek vraagt allereerst om een historische verkenning. De muziek
van Johann Sebastian Bach begrijp je ook beter als je wat meer weet van de
tijd waarin hij leefde (Barok). We zullen zien dat de betekenis van Abraham
en de opbouw van Genesis heel veel met elkaar te maken hebben. 2. Genesis Genesis = wording. Joodse naam voor Genesis = ‘Beresjit’ = ‘in den beginne’. Het hoort bij de Joodse Tora,
die de eerste vijf boeken van Mozes omvat. Wij kennen
deze boeken ook onder de naam Pentateuch (vijfdelig boek). De hoofdauteur van
de Pentateuch en daarmee ook van Genesis is Mozes.
Het is niet bekend wie er verder nog aan de totstandkoming heeft bijgedragen. Het boek Genesis kan op twee manieren ingedeeld
worden: A. De ene verdeling wordt gemaakt door de scheiding
te leggen bij Gen.2:4 (schepping – verdere generaties). Deze indeling
ontstaat n.a.v. 5:1. ‘Dit is het boek
van Adams geslacht’ (‘geslacht’ = ‘toledoot’). De uitdrukking ‘dit is (zijn) het (de) geslacht(en)’ komt 10 keer in Genesis voor: 2:4; 6:9;
10:1; 11:10; 11:27; 25:12; 25:19; 36:1; 36:9; 37:2. Samengevat bestaat
Genesis dus uit het scheppingsbericht (1:1 – 2:3) en 10 geslachten (toledoot). B. Een andere verdeling legt het accent op de
verschillende thema’s die in Genesis aan de orde komen en komt uiteindelijk
tot een tweedeling. |
|
||||
|
|
|
||||
|
Genesis beschrijft zodoende de wording van twee
belangrijke thema’s in het plan van God: de aardbol waarop wij wonen en daarnaast
ook die van het volk Israël, wat begint bij Abram. C. Ook het thema ‘verkiezing’ speelt
in Genesis een grote rol: Abel/Kaïn, Noach en
familie/andere mensen, Sem-Jafeth/Cham, Ismaël/Izak, Jacob/Ezau,
Jozef/11 broers, Juda/andere broers. 3. Is er voor mij uit de verhalen van Genesis ook
wat te leren? Een voorbeeld. De
Schriften getuigen van Jezus (Joh.5:39). Genesis kent veel typologie:
4. De levensbeschrijving van Abraham Het verhaal van Genesis is
onder te verdelen in diverse thema’s. Zou dit ook kunnen bij het verhaal van
Abraham, wat binnen Genesis zo’n sleutelpositie
inneemt? 5. Accent Als we de tijdbalk van
Abrahams leven bekijken, valt op dat het verhaal zich proportioneel
concentreert op de periode vanaf zijn roeping tot aan Moria.
Van de 15 hoofdstukken in totaal gaan er 12 over deze periode, terwijl de
andere 3 hoofdstukken betrekking hebben op de resterende jaren. De genoemde periode sluit
een spanningsboog af. Een hoogtepunt uit deze periode is de geboorte van Izak, het begin van een nieuwe generatie. De momenten dat
Jahweh een zoon aan Abraham belooft vallen allemaal
in deze periode (Gen.12, 15 en 17). Met de geboorte van Izak
staan of vallen ook de andere – daaraan gekoppelde – beloften. Géen zoon betekent ook géen
nageslacht en géen nageslacht betekent ook géen bezit en géen zegen. |
|
||||
|
|
|
||||
|
6. Toelichting bij de tijdbalk De leeftijd
van Sara Uit het
combineren van Gen .17:1 en 17:17 blijkt dat Sara 10 jaar jonger dan Abraham is. Abrahams
leven Van de eerste
75 en de laatste 35 jaren van Abrahams leven weten we nagenoeg niets. Het accent
van het verhaal ligt op de gebeurtenissen tussen zijn 75e en 140e
jaar (= samen 65 jaar). De
wegzending van Ismaël Dit moment moet
gezocht worden in het tweede of derde levensjaar van Izak,
die toen baby af was en voortaan niet meer de daarbij behorende verzorging
nodig had. Moria Het Moria-verhaal vindt waarschijnlijk plaats als Izak nog jong is. Ik schat dat het zo rond zijn 15e
jaar geweest moet zijn. Sommigen denken zelfs aan een leeftijd van 25 jaar. Met
uitzondering van de periode dat Jahweh zwijgt, volgen de gebeurtenissen in
periode B elkaar met een zekere regelmaat op. De test die Abraham op Moria moet ondergaan hoort helemaal bij het voorgaande
stuk, dus hoeft daar qua tijd niet van losgekoppeld worden. 7. Blauwdruk van Abrahams leven Als we het verhaal van
Abraham visualiseren, valt op dat er een verband bestaat tussen verschillende
fasen in periode B. In zekere zin zou je zelfs
kunnen spreken van symmetrie. Een eerste aanwijzing voor
een bepaald patroon is te vinden in het feit dat Abraham twee keer in zijn
leven liegt vanwege Sara. Ook de dominante
aanwezigheid van het thema Lot-Sodom, afgewisseld
met het thema ‘wie is de ware zoon?’ geeft te denken. Absoluut in het oog
lopend is de lange periode dat God (waarschijnlijk) niet tot Abraham
gesproken heeft. Reden hiervan zou kunnen zijn dat Abraham in de tijd die
hieraan vooraf ging zijn eigen weg is gegaan m.b.t. de lang beloofde zoon. |
|
||||
|
B1 B2 |
75 |
12:4 Abram
verlaat Haran |
11:26-12:8 |
Familiegegevens, roeping,
belofte, aankomst te Sichem |
|
|
76 |
|
|
|||
|
B3 |
77 |
12:8-20 |
Honger, leugen in Egypte |
|
|
|
78 |
|
||||
|
B4 |
79 |
13 |
Abram en Lot |
|
|
|
80 |
|
||||
|
81 |
14 |
Abram op krijgstocht, ontmoeting Melchizedek |
|
||
|
82 |
|
||||
|
B5 |
83 |
15 |
Visioen mbt
Abrams nageslacht |
|
|
|
84 |
|
||||
|
85 |
16:3 Abram
10 jaar in Kanaän |
16 |
Huwelijk met Hagar, Ismaël geboren |
|
|
|
86 |
16:16 Ismaël
geboren |
|
|||
|
|
87 |
|
|
||
|
88 |
|
||||
|
89 |
|
||||
|
90 |
|
||||
|
91 |
|
||||
|
92 |
|
||||
|
93 |
|
||||
|
94 |
|
||||
|
95 |
|
||||
|
96 |
|
||||
|
97 |
|
||||
|
98 |
|
||||
|
B5 |
99 |
17:1 God verschijnt weer |
17 |
Instelling besnijdenis,
naamsverandering Abram en Sara Hernieuwing belofte Izak |
|
|
|
|
||||
|
18 |
Drie hemelse bezoekers,
gesprek over kind
en Sodom |
||||
|
B4 |
|||||
|
19 |
Verwoesting Sodom-Gomorra, familie van Lot |
||||
|
B3 |
20 |
In Gerar,
leugen tegen Abimelech |
|||
|
B2 |
100 |
21:5 Izak
geboren |
21 |
Izak geboren Izak gespeend, Ismaël en Hagar weg, verbond Abimelech |
|
|
101 |
|
|
|||
|
102 |
|
||||
|
103 |
|
||||
|
104 |
|
||||
|
B1 |
105 |
|
|
||
|
106 |
|
||||
|
107 |
|
||||
|
108 |
|
||||
|
109 |
↑ 22 ↓ |
Abraham en Izak naar Moria, familie-info vanuit Ur |
|
||
|
110 |
|
||||
|
111 |
|
||||
|
112 |
|
||||
|
113 |
|
|
|||
|
Met de periode dat Jahweh
niet sprak als middelpunt, kunnen de thema’s links en rechts verder
gerangschikt worden. Wie is de zoon?…Lot-Sodom…Sara-de leugen… Tot hoe ver gaat deze opbouw door? De
apostel Jacobus helpt ons hierbij (Jac.2:20-23). Hij legt de koppeling tussen de roeping en het
moment dat Abraham met Izak naar Moria gaat. Het volgende schema geeft een volledig beeld
van de thema’s en de koppeling daartussen. |
|
||||
|
|
|
||||
|
8. Indeling bijbelstudies Afgaande op het voorgaande,
kan een indeling van de bijbelstudies gemaakt worden, die grotendeels
correspondeert met de opbouw van en samenhang tussen de thema’s. 1. Blauwdruk Een
verkenning van Genesis en het leven van Abraham 2. Roeping B1 Abrahams
roeping en reis naar Kanaän 3. Belofte B2 Gods
belofte aan Abraham en de uitwerking daarvan 4. Sara B3-B3 De rol van Sara in het verhaal van Abraham 5. Lot B4-B4 De neef die een grote rol
speelt 6. Ismaël B5-B5 Een eigen gekozen weg en
de gevolgen daarvan 7. Izak B2 Het verwachten en
ontvangen van de beloofde zoon 8. Test B1 Over
geloof en gehoorzaamheid 9. Uitwerking De
betekenis van Abraham in de Bijbel Bijbelstudie 9 is achteraan
toegevoegd omdat het daar enigszins mogelijk is om de betekenis van het
verhaal van Abraham op waarde te schatten. 9. Persoonlijke voorbereiding Bijpassende bijbelgedeelten
/ vooraf te lezen: 1. Genesis 11:26 – 25:11. Tip: lees vooraf heel Genesis. 2. Genesis 11:26-12:7; Jozua 24:2-3; Handelingen 7:2-4; Hebreeën 11:8 3. Genesis 12:2-3;
13:14-17; 15:4-5,18-21; 17:2-8; 22:17-18. 4. Genesis 12:8-20; 16:1-6;
17:15-16; 18:10-15; 20:1-18; 21:6-12; 23:1-3; 1Petrus 3:6 5. Genesis
11:26-32; 12:4-5; 13; 14; 18:16-33; 19; Hebreeën 6-7; 2Petr.2:6-8;
Luk.17:26-33 6. Genesis 16; 17; 21:1-21;
Galaten 4:23 7. Genesis 16; 17; 18:1-15;
21:1-11; Romeinen 4; Hebreeën 6:13-15 8. Genesis 12:4; 15:6; 22; Nehemia 9:7-8; Hebreeën 11:8-19; Jacobus
2:17-23 9. Lukas
3:8; Johannes 8:31-59; Romeinen 4; 11:13-24; Galaten 3 en 4 10. Om over na te denken
|
|
||||
